CHIP 02/98, str. 64
Robert Dec
...
Pocztkowo, gwnie za spraw bardzo wysokich cen, na kolorowy monitor mogli sobie pozwoli tylko nieliczni uytkownicy oraz biura projektowe. Obecnie kady oferowany zestaw komputerowy jest wyposaony w co najmniej 14-calowe urzdzenie. W krajach Europy zachodniej "pitnastki" ju dawno stay si standardem, za analitycy prognozuj rychy wzrost sprzeday urzdze o przektnej 17".
Fakt ten nie powinien dziwi, tym bardziej, e ju obecnie tania "siedemnastka" kosztuje mniej ni najdroszy model 15-calowy. Dalszy wzrost zapotrzebowania na due ekrany przyczyni si na pewno do wikszej sprzeday, a co za tym idzie, dalszej obniki cen. Wkrtce moe si zatem okaza, e nabyty niedawno 14-calowy monitor bdzie ju bardzo przestarzay. 
Wszystkie przetestowane urzdzenia maj jedn wspln cech - nominaln wielko oznaczan jako 15 cali. W praktyce przektn 15" osigaj modele... 17-calowe, za maksymalna przektna obrazu widzialnego testowanych urzdze oscyluje wok 14". Duym ekranem, mniejszym jednak ni 15" - 368 mm, poszczyci si mog tylko modele Panasonic PanaSync 4G, CTX 1569UA oraz AlphaScan KM-511. Minimalnie mniejsze s LG StudioWorks 5D oraz ViewSonic 15GS. Najmniejszy obraz uzyskano natomiast na modelach Highscreen MS15AX i CTX 1569SE (346 mm) oraz Nokia Multigraph 449Xa (344 mm, czyli 13,5").
     Istotnym parametrem wpywajcym na jako obrazu jest wielko plamki, okrelajca odlego midzy drobnymi punktami luminoforu lub midzy kolejnymi szczelinami maski szczelinowej (patrz CHIP 12/96 s. 74). Tylko pi urzdze cechuje plamka 0,25 mm, trzy maj nieco wiksz (0,27), w pozostaych zastosowano standardowe kineskopy z plamk 0,28 mm.
     Take rodzaj zastosowanej lampy CRT ma istotny wpyw na wywietlany na monitorze obraz. W przypadku piciu modeli zastosowano mask inn ni perforowana. Z zalet kineskopu Trinitron skorzystay modele Multigraph 449Xa, Sony Multiscan 100sf oraz CTX 1569UA, uzyskujc wierne kolory i bardzo dobry kontrast. Patent firmy NEC - CromaClear - bdcy poczeniem technologii maski perforowanej i szczelinowej zastosowano w modelach NEC E500 oraz Highscreen MS 15AX.
     Dwa wspomniane ju parametry - wielko obszaru widzialnego i plamki - czy cisy zwizek, pozwalajcy na okrelenie maksymalnej, rzeczywicie osigalnej rozdzielczoci. W dokumentacji a dwudziestu siedmiu modeli producenci zadeklarowali parametry monitora... przekraczajce jego fizyczne moliwoci. W tym wietle bardzo dobrze wypady jedynie NEC E500, CTX 1569UA, Sony 100sf i Highscreen 15AX, ktre dziki maej plamce 0,25 mm nawet przy rozdzielczoci 1280x1024 miay jeszcze nieco zapasu. Wyliczenia, jakie mona poczyni na podstawie przektnej ekranu i wielkoci plamki tumacz take niektrych producentw (np. Noki), deklarujcych maksymaln rozdzielczo "tylko" 1024x768 pikseli, za to nie przekraczajc fizycznych moliwoci kineskopu.
     Zalecana dla modeli 15" rozdzielczo pracy wynosi 800x600 pikseli, niektrych zadowala jeszcze 1024x768. Ze wzgldu na wielko elementw wywietlanych na obrazie rzadko uywa si trybu 1280x1024. 
Najwaniejsze funkcje korekcji, obecne w kadym monitorze, nie dotycz geometrii obrazu, lecz jego jasnoci (jaskrawoci) i kontrastu. Zaledwie cztery modele nie miay wystarczajcego zakresu regulacji drugiej z wymienionych opcji, dziaajc najlepiej przy jej ustawieniu na maksymaln warto.
     Wszystkie urzdzenia wyposaono w korekcj wielkoci i pooenia obrazu oraz znieksztace poduszkowych (pincushion). Jedynie w modelu CTX obrazu nie udao si rozcign na cay ekran - po obu stronach zawsze pozostawa ok. piciomilimetrowy margines. Rwnie popularnej opcji - regulacji znieksztace trapezowych - zabrako w modelach Sony 100sf, Adiva 5Vlr oraz Bridge BM15E. Korekcja symetrii poduszkowej dostpna bya w nielicznych modelach. Regulacj efektu przekoszenia (parallelogram) przeprowadzi mona w mniej ni poowie monitorw. Czsto przydatn moliwo obrotu obrazu oferoway tylko niektre urzdzenia.
     Korekcja barw przydatna jest szczeglnie uytkownikom drukujcym w kolorze. atwiej jest bowiem dopasowa obraz monitora do wydrukw ni odwrotnie. Cho mae monitory rzadko s wykorzystywane do profesjonalnych zastosowa CAD czy DTP, a w dwudziestu trzech urzdzeniach zaimplementowano regulacj temperatury kolorw. W prostych rozwizaniach uytkownik moe wybra jeden z trzech fabrycznie okrelonych trybw - zwykle 6500K, 7500K lub 9300K. Monitory z bardziej rozbudowanym zestawem funkcji umoliwiaj dodatkowo zdefiniowanie jednego lub kilku trybw uytkownika. Pod wzgldem wszechstronnoci korekcji temperatury kolorw na wyrnienie zasuguj dwa modele Daewoo oraz Bridge, w ktrych kontrast i jaskrawo mona ustawi osobno dla kadej skadowej koloru. Take modele firmy Samsung wyposaone w system OSD pozwalay dodatkowo na korekcj nasycenia i barwy kolorw.
     Podczas codziennej pracy odcie pojawiajcego si na monitorze obrazu zmienia si stosunkowo czsto. Ekran moe si wwczas podda efektowi "pompowania", polegajcemu na zmniejszaniu lub zwikszaniu czci widzialnej ekranu, w zalenoci od jego koloru. W osiemnastu monitorach efekt ten by bardzo widoczny, w przypadku szesnastu kolejnych urzdze take mona byo go zauway. Obraz zaledwie siedmiu modeli by idealnie stabilny.
     Wszystkie produkowane obecnie monitory zgodne s ju ze standardem oszczdzania energii DPMS (Display Power Management Signaling) wprowadzonym przez organizacj VESA.
...
