CHIP 8/97, str. 46
Tomasz Czarnecki
...
Plany zakupu nowego dysku twardego zwykle sprowadzaj si do okrelenia niezbdnej pojemnoci. Jednak na pniejszy komfort pracy z rozbudowanym systemem wpyw ma przede wszystkim wydajno nowego nabytku.
     Efektywna prdko, z jak dysk dostarcza dane do pamici komputera, zaley od kilku podstawowych czynnikw. Najwikszy wpyw na wydajno maj elementy mechaniczne, od ktrych nawet najwolniejsza elektronika jest o dwa rzdy wielkoci szybsza. Fundamentalne znaczenie ma prdko ustawiania gowicy nad wybran ciek (tzw. seek time), cile skorelowana z obserwowanym rednim czasem dostpu. Rwnie istotnym parametrem jest prdko obrotowa dysku, rzutujca na opnienia (latency) w dostpie do wybranego sektora i prdko przesyania danych z nonika do zintegrowanego z dyskiem kontrolera (media transfer rate). Dopiero w nastpnej kolejnoci liczy si maksymalna prdko transferu danych do kontrolera (host transfer rate) czy wielko dyskowego cache'u.
     Ogromne znaczenie ma prdko obrotowa dysku. Zaleno jest prosta: im szybciej obracaj si magnetyczne talerze, tym krcej trwa wczytanie sektora przy takiej samej gstoci zapisu. Mniejsze jest take opnienie, czyli redni czas oczekiwania, a pod ustawion nad waciwym cylindrem gowic "przejedzie" oczekiwany sektor. W przeciwiestwie do nowoczesnych CD-ROM-w, dyski twarde obracaj si ze sta prdkoci, osigajc od 3600 do 7200 rpm (revolutions per minute - obrotw na minut). Bezkonkurencyjny pod wzgldem prdkoci obrotowej okaza si najnowszy model firmy Seagate, Cheetah ST34501 - pierwszy dysk na wiecie wirujcy z prdkoci 10000 obr./min.
     Pierwsze, zewntrzne cieki s wyranie dusze od pooonych w pobliu osi dysku. W nowoczesnych napdach s one pogrupowane w kilka do kilkunastu stref, przy czym cieki w strefach zewntrznych zawieraj wicej sektorw. Poniewa dysk wczytuje ca ciek podczas jednego obrotu, prdko transferu danych na pocztkowych obszarach dysku jest najwiksza. W zwizku z tym informacje podawane przez najprostsze programy testujce transfer dysku s czsto zbyt optymistyczne w stosunku do rzeczywistej redniej wydajnoci napdu.
     Media transfer rate - prdko przesyania danych z nonika do elektroniki dysku zaley od wspomnianych ju opnie mechanicznych oraz gstoci zapisu. Gsto t rwnolegle do promienia dysku mierzy si liczb cieek na cal (TPI), za prostopadle (wzdu cieki) obrazuje j liczba bitw na cal (BPI). Obie wartoci mona wydatnie zwikszy, stosujc technologi PRML.
     Konfiguracja zworek dyskw IDE jest bardzo prosta. Jeli na jednym kanale znajduj si dwa urzdzenia, na jednym ustawiamy tryb master (na pierwszym kanale bdzie to dysk startowy), na drugim - tryb slave. Starsze napdy s czsto wybredne i nie w kadej konfiguracji wsppracuj z innymi urzdzeniami. W takich przypadkach trzeba, niestety, poeksperymentowa.
     Kluczow spraw dla napdu SCSI jest poprawne ustawienie identyfikatora (SCSI-ID). Kademu urzdzeniu przypisywany jest inny numer z zakresu od 0 do 7 (w przypadku Wide SCSI do 15), za porednictwem ktrego urzdzenie to bdzie rozpoznawane przez kontroler. ID nr 7 z reguy okupuje sam kontroler SCSI. Identyfikator ustawia si zwykle przy pomocy bloku trzech lub czterech zworek. Niektre kontrolery dopuszczaj start systemu wycznie z napdw o numerach 0 i 1, warto wic dyskowi startowemu przypisa identyfikator 0.
     Mechaniczna instalacja napdu nie sprawia ju problemw, zakadajc, e w obudowie jest jeszcze miejsce na nowy napd i wolne odgazienie zasilania. Najnowsze dyski o prdkoci obrotowej 7200 rpm i wicej warto ulokowa w miejscu bardzo dobrze wietrzonym, w okolicy wentylatora zasilacza, by umoliwi odprowadzanie duych iloci wydzielanego przez nie ciepa. Jeli nie ma ju miejsca "w przecigu", wskazane jest rozwaenie instalacji dodatkowego wentylatora.
     Dysk po zamontowaniu powinien by mechanicznie stabilny. Instalacja pozwalajca na wibracj napdu z pewnoci obniy czas dostpu do danych, moe nawet doprowadzi do powanego uszkodzenia dysku. Mocowanie wymaga czterech lub szeciu rub, ktre naley dokrci mocno, ale nie brutalnie.
     Pozostao tylko przyczy zasilanie i tam sygnaow. Obie wtyczki s zabezpieczone przed nieprawidowym podczeniem przy pomocy odpowiednich "kluczy". Zdarzaj si jednak kable IDE bez owych kluczy. Trzeba wwczas sprawdzi w dokumentacji lub wprost na pycie, z ktrej strony znajduje si pin nr 1 zcza IDE. Tam IDE naley przyczy tak, by po stronie pinu 1 znalaza si krawd zaznaczona na czerwono.
...

