CHIP 12/98, str. 98
Marcin Biekowski
Pawe Leniorowski
...
W dobie graficznych interfejsw uytkownika mysz staa si podstawowym elementem stanowiska komputerowego. Rozwizania proponowane przez producentw rni si nie tylko wygldem, ale i moliwociami. Czy jednak zawsze warto urzdzenia idzie w parze z cen?
Zazwyczaj nie przywizuje si wikszej wagi do tak "prozaicznego" urzdzenia, jakim jest mysz. Jednak przy codziennym dugotrwaym przesiadywaniu przy komputerze wanie od tego niepozornego "drobiazgu" zaley jako i komfort pracy oraz stopie zagroenia uytkownika chorob zawodow informatykw - przewlekymi blami doni i nadgarstkw, ktre stanowi cz objaww zwanych "zespoem cieni nadgarstka" (patrz CHIP 3/97). le dobrane urzdzenie moe zaszkodzi kondycji, a nawet zdrowiu waciciela myszy.
     Istotny jest nie tylko ksztat samego "gryzonia", ale i odpowiednie rozmieszczenie przyciskw na jego powierzchni. W praktycznych zastosowaniach wane s rwnie inne cechy urzdzenia - dugo kabelka, rodzaj zastosowanego zcza oraz funkcjonalno doczanych sterownikw. Wrd oferowanych urzdze znale mona modele mechaniczne, optomechaniczne i, przeznaczone do zastosowa profesjonalnych, myszy optyczne. Dostpne produkty rni si cen, nieraz w znaczcy sposb, ale nie zawsze decyzja o zakupie taszego egzemplarza okazuje si rzeczywicie opacalna.
Urzdzenia tego typu wygldaj zazwyczaj podobnie. Nie oznacza to jednak, e dziaaj w identyczny sposb.
Mysz jest obecnie najczciej stosowanym urzdzeniem wskazujcym wykorzystywanym do manewrowania w systemach z graficznym interfejsem uytkownika (Windows, MacOS). Mao kto przypuszcza, e komputerowy "gryzo" ma 35 lat.
Wynalazku tego dokona w 1963 roku Douglas Engelbart pracujcy w Stanford Research Center. Funkcjonalnie pierwowzr nie rni si od obecnie stosowanych myszy. Byo to mae prostopadocienne pudeko wyposaone od spodu w dwa kka, zainstalowane prostopadle do siebie oraz do powierzchni cianki. Odpowiaday one za odczytywanie informacji o przesuniciu urzdzenia wzgldem osi dwuwymiarowego ukadu wsprzdnych. Dalszy rozwj komputerowych myszy zwizany jest z firm Xerox pracujc w latach 70. nad koncepcj graficznego interfejsu uytkownika. Dla wacicieli pecetw znamienny jest rok 1983, kiedy to w masowej sprzeday pojawia si pierwsza mysz Microsoftu wsppracujca z MS Wordem i kosztujca zawrotn kwot 200 USD. Kolejne losy tego urzdzenia zwizane s ju niepodzielnie z systemami graficznymi, a w szczeglnoci z rozwojem systemw operacyjnych Windows oraz MacOS.
     Podstawowa zasada dziaania jest niezmienna od wielu lat. Niewielki, wyposaony przynajmniej w jeden klawisz przyrzd mieci si zazwyczaj w doni i przewanie jest poczony z portem szeregowym komputera za pomoc odpowiedniego przewodu. Przesuwanie myszy po paskiej powierzchni lub specjalnie przygotowanym tablecie powoduje przekazywanie informacji o zmianie pooenia do komputera, ktry, zalenie od trybu pracy, zmienia pozycj wskanika lub modyfikuje wartoci odpowiednich parametrw dziaania oprogramowania.
     Pierwsze myszy wyposaone byy tylko w jeden klawisz i do dzi wikszo "gryzoni" komputerw Macintosh zbudowana jest wanie w taki sposb. Nawet w tradycyjnych myszach "pecetowych", wyposaonych do niedawna w dwa przyciski, wykorzystywano zazwyczaj tylko jeden z nich (Windows 3.x). Dopiero z wprowadzeniem Windows 95 prawy klawisz nabra wikszego znaczenia. Dzi niektrym uytkownikom przestaje wystarcza nawet trzeci dodatkowy klawisz.
Cho z zewntrz wikszo myszy wyglda podobnie, to w rzeczywistoci kade urzdzenie moe w inny sposb odczytywa swoje aktualne pooenie, analizowa ewentualne poruszenia i przesya informacje do komputera.
     Ze wzgldu na sposb, w jaki myszy odczytuj swoj pozycj, urzdzenia te dzielimy na trzy grupy: mechaniczne, optomechaniczne i optyczne. Modele mechaniczne i optomechaniczne dziaaj wedug podobnych zasad. Wewntrz myszy znajduje si kulka wykonana ze specjalnego materiau o niewielkim polizgu. W trakcie przesuwania myszy po paskiej powierzchni obroty kulki zamieniane s na skadowe ruchu oddzielnie dla kadej osi dwuwymiarowego ukadu wsprzdnych. Rnica pomidzy oboma typami myszy polega na tym, e ruch kulki w jednym przypadku odczytywany jest przez sensory mechaniczne, a w drugim za pomoc czujnikw optycznych. Najczciej za proces ten odpowiada para maych, umieszczonych prostopadle do siebie, przetwornikw (zestawu rolek z przeson, diody i fotodetektora), ktre stykaj si bezporednio z kulk.
     Ciekawym i oryginalnym rozwizaniem jest zaproponowana przez firm Logitech prototypowa technologia "marmurkowej" kulki. Jak wiadomo, najszybciej zuywajcym si elementem kadego urzdzenia s ukady mechaniczne.
Aby unikn potrzeby instalowania naraonych na pokrycie brudem rolek, kulka pokryta zostaje specjalnie opracowanym deseniem, a laserowe czujniki na bieco ledz przemieszczanie si charakterystycznych punktw wzoru w trakcie poruszania mysz.
     Przeznaczone do profesjonalnych zastosowa myszy optyczne charakteryzuj si z reguy najlepsz dokadnoci. Nie maj one adnych mechanicznych, ruchomych elementw, dziki czemu w najmniejszym stopniu ze wszystkich "gryzoni" naraone s na zabrudzenia i przekamania. Aby mogy dziaa, niezbdna jest jednak specjalna, pokryta odpowiednim deseniem (siatk) podkadka. To wanie na podstawie punktw kontrolnych na jej powierzchni sensory optyczne myszy odczytuj aktualne pooenie urzdzenia. 
Aby mysz moga prawidowo funkcjonowa w systemie, informacje o jej aktualnym pooeniu musz zosta przesane do komputera, w ktrym specjalne oprogramowanie - sterownik - odpowiednio interpretuje napywajce sygnay. Proces komunikacji do niedawna realizowany by za pomoc klasycznego zcza szeregowego. Obecnie rozwizanie to zaczyna powoli zanika na korzy standardu PS/2 oraz USB (gniazda myszy PS/2 oraz porty USB znajduj si na kadej pycie gwnej zgodnej ze specyfikacj ATX). Najbardziej zaawansowane technologicznie myszy USB charakteryzuje dua efektywna rozdzielczo, wiksza ni w przypadku standardowych modeli. O przewadze nowej technologii mog si przekona graficy komputerowi oraz gracze, ktrzy za pomoc myszy kieruj krokami wirtualnych postaci.
...





